Skip to content

Bep Martin Pjetri: Disa breza të kulturës të pregatitun nga shkollat katolike në Shkodër

Kleri Katolik përposë detyrave fetare ashtë marrë me organizime të jetës kulturore të qytetit të Shkodrës, nga ku shumë meshtarë të arsimuem nëpër kryeqytetet e Europës u diplomuen për shkenca të ndryshme, për ato të arteve të bukura dhe ato të muzikës. Shumë të rinjë në orët e lira mësonin pranë kishave edhe kangë patriotike, mësonin pikturë, muzikë dhe organizoheshin në teatro të shumta duke vue në skenë kryevprat botnore. Nji pjesë e madhe e tyne pas vitit 1944 vazhduen artin, muzikën, pikturën dhe teatrin e u banën të famshëm.

Mësuesit e gjuhës shqipe
Sipas At Donat Kurtit “Mësuesit e Gjuhës Shqipe: E përkohëshmja “Përparimi” i rreshton emnat e mësuesve ma të njohtun, me këte renditje:
Gegë Kodheli, Gjergj Benussi (1836), Gjon Shkrumi, Zef Kamsi, Jaku i Tushit të Mark Krajës (Speci), Shor Markja, Don Pepini, Don Engjëll Radoja, Don P. Babi.
Mësueset e Para Shqiptare (200 vjetë ma parë): At Donat Kurti OFM, shënon rreth vitit 1760 – 1860 emnat e mёsueseve nё Shkoder: Kushe Micja, Tone Radoja, Tereze Berdica, Tina e Nikës. Lexoni më tepër…

KOLEC TRABOINI: Ministrin e Brendshëm të diktaturës kërkojnë ta bëjnë kryeparlamentar.

Po ndodh e pa imagjinueshmja. Ish ministrin e Brendshëm të diktaturës komuniste duan ta bëjnë kryetar parlamenti. Hesht media. Heshtin ata që mbahen për analistë. Edhe ata që mbahen për intelektuale e personalitete leshi. Frika në palcë. Jemi më keq se në kohën e Ramiz Alisë sepse atëherë nuk na mungonte guximi. Tani vrima e miut 300 grosh. Gojën lesh opozita sepse janë të lidhur me 100 fije me partinë në pushtet. Nuk flet as “krye kreshniku” që na shitej si antikomunist. Njëra dorë lan tjetrën dhe të dyja fytyrën e vet të pistë e gjakësorë.

Për të ndodhi 18 maji 2017. Që askush, asnjë bandit e hajdut politik, me ose pa pushtet të mos dënohet. Marrëveshja e fshehtë e 18 majit nuk duhet të harrohet. Duhet të dalë në drite. Duhet të denoncohet. Të demaskohet. Kjo kastë politike është kthyer në një bandë mafioze që luftojnë veç për kolltuk e pasuri marramendëse. 56 apartamente një deputet. Ku në ferr vemi. O njerëz lubi të pangopur, mjaft më! Rast unik në të gjithë botën e qytetëruar. Dhe në vendin më të varfër të Europës. Populli vuan, kastat notojnë në pasuri. O pushtetar të hazdisur po kjo krisje e hendek social solli shkatërrimin e Perandorisë Romake. Lexoni më tepër…

Willy Kamsi: Gjon Kamsi dhe rrënjët e familjes së tij mesjetare

Nga Dr. Etleva Lala – Dr. Musa Ahmeti

Një studim i mirëfilltë për familjet fisnike mesjetare shqiptare mungon edhe sot e kësaj dite. Janë bërë përpjekje të herëpashershme që të shkruhet ndonjë studim e më rrallë ndonjë monografi ku janë ndriçuar aspekte të ndryshme të ndonjërës prej këtyre familje. Botimi i monografive ose studimeve kompetente për familjet shqiptare mesjetare është shumë i vështirë dhe kërkon përgatitje të lartë profesionale dhe punë këmbëngulëse mjaft të gjatë kohore. Është e ditur tashmë se pothuajse të gjitha materialet burimore të shkruara, ruhen nëpër arkiva e biblioteka të ndryshme të Evropës ose janë pronë private. Më e keqja është se ne ende nuk kemi një bibliografi shkencore të vendndodhjes së këtyre burimeve me rëndësi të veçantë për ndriçimin e mesjetës nga shumë aspekte, qoftë ekonomike, politike, ushtarake, kulturore, sociale, etnografike dhe në fund edhe heraldike. Migrimet e shqiptarëve nëpër qendra të mëdha të kohës janë më se të zakonshme dhe ato nuk paraqesin ndonjë risi të panjohur më parë.

Por, ngulitja e tyre, jeta, ambientimi, përditshmëria dhe kontributi në vendbanimin e ri janë me shumë interes, sepse përveçse aty ndjekim trungun gjenealogjik të familjes përkatëse, aty gjejmë të ruajtura edhe lidhjet me atdheun, krahinën apo qytetin-komunë nga ku janë shpërngulur, ndërsa në anën tjetër mund të ndiqet pozita dhe gjendja ekonomike që arrihet në shoqërinë e re, ndikimi i madh politik, ekonomik e kulturor që arrihet duke u bërë pjesë e një mekanizmi të tërë të pushtetit vendor dhe më gjerë. Lexoni më tepër…

Kisha nëntëshekullore e Marmiroit te Vlora, në rrezik rrenimi

Kisha 9-shekullore e Marmiroit në rrethin e Vlorës, rrezikohet të dëmtohet si pasojë e mungesës së investimeve. Ajo është e vogël por, përfaqëson një nga objektet më me vlerë të kultit në këtë zonë, njëkohësisht është edhe një ndër më të vjetrat në shkallë vendi.

Sipas muzeologut Ilia Çano, kisha është ndërtuar në shekullin XII sipas një arkitekture që shënonte një risi për kohën. Siç transmeton ATSH, kjo reflektohet në disa elementë, që, në tërësi përfaqësojnë një model të ri arkitekturor për ndërtimet kishtare dhe që vijuan më pas të zbatoheshin edhe në objekte të tjera. Lexoni më tepër…

ISLAMIZIMI I LABËRISË, masakra e përgjakshme e Progonatit nga turqit osman

Pushtimi turk i vendit i tronditi thellë pozitat e krishtërimit edhe në krahinën e Himarës. Ushtrimi i fesë vinte duke u bërë gjithnjë e më i vështirë si për klerikët e krishterë, edhe për besimtarët. Gjatë fushatave të ushtrive turke për shuarjen e kryengritjeve të shekujve XV–XVIII, bashkë me banesat e fshatarëve u rrënuan edhe vendet e kultit.
Shkatërrimi i kishave, mungesa e priftërinjve dhe qëndrimi i fshatarëve për periudha të gjata maleve për t’u shpëtuar ndjekjeve të turqve, bënë që këta të çliroheshin nga detyrimi për kryerjen edhe të atyre pak ceremonive fetare që më parë i respektonin, të cilat, në përshtatje me kushtet e vështira të jetesës së malësorëve në fillim, u thjeshtuan tepër.
Qëndresa e krahinave malore si Himara e bëri Shqipërinë një plagë të hapur dhe një rrezik për Perandorinë dhe një nga mjetet për ta neutralizuar këtë rrezik qe islamizimi. Por fshatarësia e krahinës së Himarës iu kundërvu me forcë përpjekjeve të pushtuesit për myslimanizimin e saj. Një rol të veçantë në prapsjen e trysnisë së islamizmit luajtën në këtë krahinë murgjit bazilianë, që shërbyen aty si misionarë të kishës së Romës për përhapjen e katolicizmit në Shqipëri. Veprimtaria e tyre nisi që nga fundi i shek. XVI dhe vijoi deri aty nga gjysma e parë e shek. XVIII. Lexoni më tepër…

Agustin Miraka: Kisha nëntëshekullore e Marmiroit në Vlorë

Kisha e Marmiroit e cila ndodhet në rrethin e Vlorës, është një nga objektet më me vlerë të kultit dhe një ndër më të vjetrat në shkallë vendi. Sot ajo po rrrezikohet të dëmtohet si pasojë e mungesës së investimeve. Banoret dhe specialistë të shumtë bëjnë thirrje për një ndërgjegjesim për këtë pasuri të vyer që vendi ynë ka. Lexoni më tepër…

Pader Anton Harapi opinion per Luigj Gurakuqin

Rrëfimi i Luigj Gurakuqit: Takova atë që donte të më vriste

Botimi i veprës së plotë të At Anton Harapit, sjell në vëmendje publicistikën e tij. Nën titullin “Naltimi i ndërgjegjes kombtare”, Botime Françeskane Shkodër, 2017, vepra rrok së bashku shkrimet në prozë të At Anton Harapit botuar në revistën “Hylli i Dritës”. Janë vënë edhe disa shkrime të At A. Harapit botuar në gazetën “Ora e Maleve”, 1923-1924.
Përshtypjet e tij për ata që i njohu nga afër, ata që e deshën e ata me të cilët nuk u mor vesh e bëri debat, ata me të cilët qe në një mendje e ata me të cilët ndau mendime të kundërta, parë në dritën e viteve më vonë, peshojnë më shumë e më ndryshe. Prej kësaj vepre shkëpusim rrëfimin e tij për Luigj Gurakuqin. E ka njohur mirë, pasi ka qenë pjesë e grupit opozitar me të. Lexoni më tepër…